Emeklilik Hesaplama Nedir ve İş Kanunu’ndaki Yeri Nedir?
Emeklilik Hesaplama; 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Gelir Vergisi mevzuatı çerçevesinde bordrolama, tazminat ve personel hak edişlerini hesaplayan kurumsal araçtır.
İşverenlerin, insan kaynakları uzmanlarının ve çalışanların yasal haklarını eksiksiz ve şeffaf biçimde hesaplamalarını sağlar.
Emeklilik Hesaplama Nasıl Hesaplanır?
Emeklilik Hesaplama hesaplamasında çalışanın brüt ücreti, çalışma süresi ve yan hakları esas alınır. Bordro hesaplamalarında brüt ücretten önce %14 SGK işçi payı ve %1 işsizlik sigortası işçi payı düşülerek gelir vergisi matrahına ulaşılır. Ardından kümülatif vergi matrahına göre (%15'ten %40'a uzanan) gelir vergisi ve binde 7,59 damga vergisi hesaplanır.
Asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisnası mahsup edildikten sonra çalışanın eline geçecek net ödeme veya tazminat tutarı kesinleştirilir.
- 1
Brüt ücret veya çalışma süresi parametreleri girilir.
- 2
SGK işçi primi (%14) ve İşsizlik primi (%1) kesintileri hesaplanır.
- 3
Kümülatif gelir vergisi matrahı ve asgari ücret vergi istisnası uygulanarak net tutar bulunur.
Bordro ve Hak Ediş Formülü
Net Tutar = Brüt Tutar - SGK Primi - İşsizlik Primi - Gelir Vergisi - Damga Vergisi + Yasal İstisnalar.
Bordro ve Tazminat Yasal Kesinti Oranları Tablosu
| Kesinti Kalemi | Oran | Uygulama Matrahı | Açıklama |
|---|---|---|---|
| SGK İşçi Primi | %14 | Brüt Ücret (Tavan dahilinde) | Emeklilik ve sağlık primi |
| İşsizlik Sigortası İşçi Payı | %1 | Brüt Ücret | İşsizlik fonu kesintisi |
| Gelir Vergisi | %15 – %40 | Brüt − (SGK + İşsizlik) | Kümülatif matraha göre artan oranlı |
| Damga Vergisi | Binde 7,59 (%0,759) | Brüt Tutar | Kıdem tazminatı ve ücretlerde uygulanır |
Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Hususlar
- Asgari ücrete kadar olan tüm çalışan maaşları gelir vergisi ve damga vergisinden istisnadır.
- Kıdem tazminatı tavanı yılda iki kez Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yenilenir.
- Yıllık izin, fazla mesai ve kıdem hakları yasal asgari standartların altına indirilemez.